کشف دلالتهای رسانهای بیانیه مستلزم فهم عمیق ماهیت انقلاب اسلامی است
رویداد رسانهای «گام رسا» با هدف بررسی ابعاد و واکاوی دلالتهای رسانهای بیانیه گام دوم انقلاب برگزار شد. به گزارش راهبرد معاصر، رویداد رسانهای یکروزه «گام رسا» با هدف بررسی ابعاد و واکاوی دلالتهای رسانهای بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی، با حضور جمعی از صاحبنظران و فعالان عرصه رسانه در خبرگزاری ایکنا برگزار شد.
انقلاب اسلامی به مثابه یک رسانه
جعفر درونه، مسئول مرکز مطالعات راهبردی خبرگزاری تسنیم در این نشست گفت: «انقلاب اسلامی» به مثابه یک رسانه قابل تامل است و همچنان که قرآن کریم، شخصیت والایی چون امیرالمومنین علیهالسلام را «نبا عظیم» معرفی میفرماید، باید انقلاب اسلامی را «نبا عظیم» و به تعبیر رهبر مجاهد و شهید در بیانیه گام دوم «پدیدهای شگفتآور»، «معجزه قرن بیستم» و «آغازگر عصر جدید» دانست و مورد مطالعه قرار داد.
وی اظهار داشت: کشف دلالتهای رسانهای بیانیه گام دوم، نیازمند فهم درست و معرفت عمیق نسبت به ماهیت انقلاب اسلامی است که از متن بیانیه قابل استنتاج و استباط است.
انقلاب اسلامی یک حادثه نبود
مسئول مرکز مطالعات راهبردی خبرگزاری تسنیم، ادامه داد: نخستین نکتهای که باید به آن توجه داشت، این است که انقلاب اسلامی یک حادثه نبود که در مقطع زمانی خاص و در مکانی مشخص اتفاق افتاده و تمام شده باشد؛ بلکه انقلاب اسلامی را باید به عنوان یک خط، جریان و فرایند پویا دید که ریشه در گذشته و چشم بر آیندهای روشن دارد. انقلاب اسلامی دارای نقطه عزیمت و منزلگاههایی در مسیر است که اهدافی دستیافتنی را در سرانجام خود محقق میسازد.
درونه افزود: انقلاب اسلامی از یک سو ریشه در اسلام ناب محمدی صلیالله علیه و آله دارد و از سوی دیگر، بر تحقق تمدن نوین اسلامی و طلوع خورشید ولایت عظما عجلالله تعالی فرجهالشریف چشم دوخته و در مسیر خود از منزلگاههایی چون ایجاد نظام اسلامی، تشکیل دولت اسلامی و تکوین جامعه اسلامی برای نیل به آن آینده روشن عبور کرده و میکند.
انقلاب اسلامی پدیدهای زنده و پویاست
وی اظهار کرد: نکته دوم، این است که حرکت انقلاب اسلامی به دلیل ماهیت فرایندی و جریانی آن، همواره در مسیر مستقیم قرار دارد. به این معنا که نه در خاستگاه و نه در تشخیص آرمان و اهداف و نه در تعیین منزلگاههای راه که مورد اشاره واقع شد، دچار خطا و اشتباه نشده است. این استقامت در مسیر از آغاز تا انجام، باعث میشود که انقلاب به عنوان یک جریان و پدیده زنده و پویا، بتواند خطاها و انحراف از مسیر را به درستی و بههنگام تشخیص دهد و بدون این که در درستی راه و هدف، دچار تردید و تجدیدنظرطلبی شود آنها را اصلاح کند.
مسئول مرکز مطالعات راهبردی خبرگزاری تسنیم افزود: سومین نکته این است که مسئله انقلاب اسلامی در بیانیه گام دوم، «بقا» نیست؛ بلکه «ماندگاری، استمرار و تداوم» است. بقا ناشی از ترس است؛ ترسی که چه بسا باعث میشود ماندن به هر قیمت حتی با از دست دادن شعارها و آرمانها توجیهپذیر شود، اما ماندگاری و تداوم، نشانه اعتماد به نفس، امید و حرکت به سوی آینده است. این نشان میدهد همچنان که انقلاب اسلامی به تعبیر رهبر شهید یک چلّه پرافتخار را بدون خیانت به آرمانهایش پشت سر نهاده و در برابر همه وسوسههایی که غیرقابل مقاومت به نظر میرسیدند، از کرامت خود و اصالت شعارهایش صیانت کرده است، باید دومین گام را نیز برای خلق یک چلّه پرافتخار دیگر بردارد. لذا مشاهده میشود که رویکرد حاکم در بیانیه، شناسایی الزامات ماندگاری و انگیزهبخشی به جوانانی است که باید این مسیر را در چهل سال دوم تداوم بخشند.
انقلاب اسلامی؛ خبری عظیم با پیامهای جذاب و شنیدنی
درونه ادامه داد: چهارمین نکته این است که انقلاب اسلامی که با شعار الله اکبر به پیروزی رسید، آنچنان که برخی بیگانگان نیز بدان اعتراف کردهاند «انقلاب به نام خدا» است و این خبر عظیم در بطن خود پیامهایی دارد که برای جامعه بشری جذاب و شنیدنی است. پیامهای انقلاب، همان شعارهای هشتگانهای است که رهبر شهید در بیانیه از آنها نام بردهاند؛ آزادی، اخلاق، معنویّت، عدالت، استقلال، عزّت، عقلانیّت، برادری. این پیامها چون ریشه در فطرت بشر دارند، فرازمانی و فرامکانیاند و به همین دلیل ضریب تاثیرگذاری این خبر عظیم را در جامعه بشری به میزان باور نکردنی افزایش دادهاند.
وی عنوان کرد: پنجمین نکته این است که انقلاب اسلامی انقلابی خنثی نیست؛ بلکه «موضع» و «نفی» و«اثبات» دارد. موضع اثباتی و ایجابی انقلاب اسلامی، حاکمیتبخشی به دین خدا و نهادینهسازی سبک زندگی توحیدی است. موضع سلبی انقلاب اسلامی نیز در نفی نظام سلطه جهانی و نفی فرهنگ تحمیلی غرب با دو ویژگی خشونت و ابتذال معنا میشود.
جذابیتهای انقلاب اسلامی برای ملتها
مسئول مرکز مطالعات راهبردی خبرگزاری تسنیم افزود: اگر امروز انقلاب اسلامی به مثابه خبری عظیم در جهان جذابیت دارد، به دلیل همین مواضع است. همانطور که امام مجاهد شهید فرمودند: «ایستادگى، استقلال، عزت سیاسى - بیشترین جذابیت را براى ملتها دارد. اینکه مىبینید ملتها نسبت به ملت بزرگ ایران احساس احترام میکنند، بخش عمدهاش مربوط به این قسمت است: استقلال سیاسى.» و در جای دیگر فرمودند: « ادبیات سیاسى ما در دنیاى امروز داراى جذابیت است.»
درونه در بخش دیگری از اظهارات خود ضمن اشاره به اینکه از رهگذر چنین تاملاتی در ماهیت انقلاب اسلامی، کشف دلالتهای رسانهای بیانیه امکانپذیر میشود، گفت: نخستین دلالت رسانهای بیانیه، اهتمام نسبت به ایجاد امید و تقویت روحیه امیدواری به آینده روشن انقلاب اسلامی است. البته آنطور که از مفاد بیانیه قابل فهم است این امید باید مبتنی بر ایجاد آگاهی و بصیرت باشد نه شعار و رویا. از همینرو مشاهده میشود که رهبر شهید در بیانیه، مسئله امید را هنگامی مطرح میسازند که عظمت حادثه انقلاب، عظمت راه طیشده، عظمت چشماندازی که باید به آن رسید و کارکردهای انقلاب را تشریح فرمودهاند و پیش از طرح توصیههای هفتگانه، مسئله امید و خوشبینی به آینده روشن را مورد تاکید قرار میدهند.
وظایف مهم رسانهها در کوران جنگ روایتها
وی ضمن اشاره به نقش مهم رسانهها در میدان خطیر جنگ روایتها تصریح کرد: رسانهها در کوران جنگ روایتها باید بتوانند ضمن تکیه بر معارف بیانیه در باب مواردی چون چرایی وقوع انقلاب اسلامی، راه طیشده و پردستاورد انقلاب اسلامی، امکانپذیری تحقق اهداف، آرمانها و چشمانداز انقلاب با اتکا به ظرفیتهای مادی و معنوی کشور و نیز حرکت پرشتاب آن در مسیر ایجاد نظم نوین جهانی، به بصیرتافزایی بپردازند.
درونه خاطرنشان ساخت: دومین دلالت رسانهای بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی، تبیین عمل انقلابی در چارچوب «نظریه نظام انقلابی» است. مسئله بیانیه، تبیین ضرورت انقلابیگری، انقلابی بودن، انقلابی ماندن و فاصلهگذاری آن با «انقلابینمایی» است. رسانهها باید توجه داشته باشند که طبق این نظریه، جوشش انقلابی با رعایت نظم سیاسی و اجتماعی تضاد و ناسازگاری ندارد و هر عملی حتی اگر به بهانه دفاع از انقلاب انجام شود اما فاقد این دو ویژگی باشد را نباید عمل انقلابی نامید.
مسئول مرکز مطالعات راهبردی خبرگزاری تسنیم در بخش پایانی اظهارات خود بیان کرد: بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی تلویحا به این نکته توجه میدهد که عمل انقلابی باید ناظر به حل مسائل اساسی کشور باشد؛ مسائلی که رهبر مجاد شهیدمان آنها را ذیل هفت مسئله اساسی در بیانیه مطرح ساخته و حل آنها را مستلزم حفظ و تقویت روحیه جهادی دانستهاند.